Koelboxen

Een koelbox koop je voor een praktisch probleem: het eten moet koud blijven op een plek waar geen stopcontact staat. Het verschil tussen een goede en een verkeerde keuze zit meestal in twee vragen. Hoeveel liter heb je nodig, en moet de box zelf koelen of houdt hij alleen vast wat jij er koud instopt. Hieronder staat hoe je die twee vragen beantwoordt, plus wat 12V in de auto met je accu doet. In deze collectie staan passieve koelboxen, koeltassen en compressorkoelboxen van Dometic, Petromax en Stanley.

Passief, thermo-elektrisch of compressor

Er zijn drie soorten koelboxen op de markt en ze werken alle drie anders. Het loont om het verschil te kennen voordat je op liters gaat letten.

• Passief. Geen stroom, geen motor, alleen isolatie. Een passieve box of tas houdt vast wat je er koud in legt. Hoe lang dat duurt hangt af van de isolatie, hoeveel koelelementen erin gaan en hoe vaak het deksel open gaat. Een passieve box wordt nooit kouder dan wat erin zit.
• Thermo-elektrisch. Werkt op 12V met een elektrisch koelelement en haalt een aantal graden onder de buitentemperatuur. Op een warme dag betekent dat koel, niet koud. Deze soort voeren wij niet.
• Compressor. Werkt net als de koelkast thuis. Je stelt een temperatuur in en de box koelt daar actief naartoe, in plaats van mee te bewegen met de buitentemperatuur. Een compressorkoelbox kan ook vriezen en draait op stroom.

Een elektrische koelbox is in de praktijk een van de laatste twee. Wij verkopen daarvan alleen de compressorvariant, omdat dat de enige elektrische soort is die op een hete dag echt koud blijft. Wil je een koelkast voor op de camping, dan kom je bij datzelfde type uit.

Hoeveel liter heb je nodig

Liters zeggen weinig tot je ze omrekent naar personen en dagen. Dit zijn vuistregels, geen wetten, maar ze kloppen voor de meeste trips.

1. Dagtocht of een lange dag buiten, een tot twee personen. 6 tot 10 liter is genoeg. In die hoek zitten de Stanley Koelbox 6.6L en de Petromax Koeltas 8L.
2. Weekend met zijn tweeen. Reken op 15 tot 25 liter. De Stanley Koelbox 15.1L, de Dometic Recon Hardside 16L, de Petromax Koelrugzak 17L, de Petromax Koeltas 22L en de Petromax Koelbox 25L vallen hierbinnen.
3. Een week met twee of drie personen. Vanaf ongeveer 25 liter, en je zult blij zijn met meer. Daarvoor kijk je naar de Dometic Recon Hardside 41L.
4. Gezin, of langer weg zonder winkel in de buurt. Dan is de vraag niet meer hoeveel liter maar of je passief nog wel redt. De Dometic CFX5 staat er in drie modellen: de CFX5 25, de CFX5 35 en de CFX5 45. De inhoud van elk model staat op de productpagina.

Twee dingen die mensen vergeten. Bij een passieve box gaat een deel van de inhoud op aan koelelementen, dus reken ongeveer een kwart van het volume niet mee voor eten en drinken. En een box die vol zit blijft langer koud dan een box die half leeg is, dus te groot kopen werkt tegen je.

Wanneer een koeltas genoeg is

Een koeltas is lichter en soepel, dus hij past in een hoek waar een harde box niet in wil. Een harde koelbox heeft een stevige wand en een stevig deksel, en die staat beter in een volgeladen auto.

• Kies een koeltas voor een dag of een lange middag, voor boodschappen tussen de winkel en de camping, en overal waar gewicht en ruimte zwaarder wegen dan hoe lang de koude blijft. De Petromax Koeltas 8L en 22L en de Petromax Koelrugzak 17L vallen hieronder, en de rugzak is de keuze als je de handen vrij wilt hebben.
• Kies een harde passieve koelbox voor een weekend of langer en voor in de auto. De Stanley Koelbox 6.6L en 15.1L, de Dometic Recon Hardside 16L en 41L en de Petromax Koelbox 25L zijn hard. Gaat er rauw vlees of vis mee, dan wil je een temperatuur kunnen instellen en aanhouden, en dat kan alleen aan de compressorkant.
• Kies een compressorkoelbox als je meerdere dagen achter elkaar op een gecontroleerde temperatuur wilt zitten, als je wilt kunnen vriezen, of als je niet elke dag aan nieuwe koelelementen of ijs kunt komen. Dat zijn de Dometic CFX5 25, 35 en 45.

Waar die grens ligt hangt af van de buitentemperatuur, hoe vol de box zit en hoe vaak hij opengaat, dus een vast aantal dagen kunnen we niet noemen. Zodra je elke dag aan nieuwe koelelementen of ijs moet zien te komen, is dat het punt waar een compressor het overneemt.

12V in de auto en wat dat met je accu doet

Een compressorkoelbox loopt op 12V en dat is meteen het punt waar het misgaat. De compressor draait niet constant, hij slaat aan en uit om de ingestelde temperatuur te halen. Hoeveel stroom hij trekt hangt dus af van de buitentemperatuur, hoe koud je hem zet en hoe vaak het deksel opengaat.

• Met draaiende motor is er niets aan de hand. De dynamo levert meer dan de box vraagt.
• Met de motor uit teer je op de accu. Een gewone startaccu is niet gemaakt om diep leeg te gaan en kan na een warme nacht te leeg zijn om te starten.
• Accubewaking. Sommige compressorboxen kunnen zichzelf uitschakelen zodra de accuspanning te ver zakt. Kijk op de productpagina of in de handleiding of het model dat je kiest die functie heeft en welke standen erop zitten, en zet hem op de voorzichtigste stand als je op een startaccu draait.
• Een tweede accu of een accupakket is de echte oplossing als je dagen op dezelfde plek staat.

Een passieve box heeft dit probleem niet en vraagt ook geen 12V-aansluiting. Dat is een reden waarom veel mensen die op zoek zijn naar een koelbox voor de auto uiteindelijk toch passief kiezen en gewoon om de dag verse koelelementen regelen.

Koelelementen en het langer koud houden van een passieve box

Bij een passieve box bepaal je zelf grotendeels hoe lang hij het volhoudt. Vijf dingen die het meeste schelen.

1. Koel de box voor. Zet hem een nacht met een paar koelelementen in de schaduw of binnen. Een warme box vreet je eerste elementen op voordat je vertrekt.
2. Leg er alleen koude spullen in. Drinken op kamertemperatuur kost meer koude dan je denkt.
3. Gebruik genoeg koelelementen. Reken op ongeveer een kwart van de inhoud, en leg het grootste deel bovenop. Koude zakt naar beneden.
4. Vul hem vol. Lucht warmt sneller op dan eten. Gaten opvullen met een handdoek helpt.
5. Deksel dicht en uit de zon. Elke keer openen kost koude, en direct zonlicht op het deksel kost het meest.

De koelelementen gebruik je bij een passieve box, maar in deze collectie staan de boxen en de tassen zelf. Bij een compressorbox heb je ze niet nodig om de temperatuur te halen, al houden ze de boel wel langer koud als je de box een tijd van de stroom haalt.

Nog twijfel tussen passief en compressor

Als je na het lezen hierboven nog heen en weer gaat: in het artikel Koelbox kiezen: passief of compressor gaan we dieper in op het stroomverbruik, op hoe lang een passieve box het in de praktijk uithoudt en op waarom de thermo-elektrische variant zo vaak tegenvalt.